FİZİBİLİTE RAPORU KONTROL LİSTESİ: DOĞRU BİR KARARIN TEMELİ

FİZİBİLİTE RAPORU KONTROL LİSTESİ: DOĞRU BİR KARARIN TEMELİ

Yazan:Münür Şenay

Giriş

Fizibilite raporları, bir yatırımın veya projenin uygulanabilirliğini objektif şekilde analiz eden en kritik belgelerdendir. Bu raporların sağlıklı ve kapsamlı biçimde hazırlandığından emin olmak için bir kontrol listesi kullanmak, karar vericilere önemli bir avantaj sağlar. Kontrol listesi, raporun eksiksizliğini, tutarlılığını ve doğruluğunu değerlendirmek için sistematik bir rehber sunar. Bu makalede, fizibilite raporu kontrol listesinin önemi, temel başlıkları ve kullanım yöntemleri detaylı şekilde ele alınacaktır.

1. Fizibilite Raporunun Önemi

Fizibilite çalışmaları; yatırımcılar, girişimciler, kamu kurumları veya finans kuruluşları gibi paydaşlara karar alma sürecinde rehberlik eder. Raporun amacı, projenin ekonomik, teknik, yasal, çevresel ve operasyonel açıdan gerçekleştirilebilir olup olmadığını ortaya koymaktır. Ancak raporun güvenilirliği, ancak belirli bir kontrol süzgecinden geçirilmesiyle sağlanabilir.

2. Fizibilite Raporu Kontrol Listesi Nedir?

Fizibilite raporu kontrol listesi, hazırlanmış bir fizibilite raporunun sistematik olarak gözden geçirilmesini sağlayan araçtır. Bu liste, raporun eksik, hatalı ya da yanlı bilgiler içerip içermediğini kontrol etmek için kullanılır. Aynı zamanda içeriğin mantıksal bütünlüğünü, hesaplamaların doğruluğunu ve verilerin güncelliğini denetlemeye yardımcı olur.

3. Kontrol Listesinin Temel Başlıkları

3.1. Genel Bilgiler

•  Proje adı, amacı ve tanımı açıkça belirtilmiş mi?

•  Rapor tarihi ve hazırlayan kişi/kurum bilgisi yer alıyor mu?

•  Hedef kitle veya kullanıcı profili doğru tanımlanmış mı?

3.2. Pazar Araştırması ve Talep Analizi

•  Hedef pazar yeterince analiz edilmiş mi?

•  Rekabet analizi yapılmış mı?

•  Talep tahminleri gerçekçi verilere dayanıyor mu?

•  Pazar eğilimleri, SWOT analizi vb. stratejik değerlendirmeler yapılmış mı?

3.3. Teknik ve Operasyonel Fizibilite

•  Üretim süreci veya hizmet sunum yöntemi açıklanmış mı?

•  Teknolojik gereksinimler belirtilmiş mi?

•  Lokasyon seçimi gerekçelendirilmiş mi?

•  İnsan kaynağı ihtiyacı ve organizasyon yapısı sunulmuş mu?

3.4. Finansal Fizibilite

•  Yatırım maliyetleri (sabit ve değişken) ayrıntılı olarak verilmiş mi?

•  Gelir ve gider projeksiyonları mevcut mu?

•  Kârlılık analizleri (NPV, IRR, ROI) yapılmış mı?

•  Finansman kaynakları ve ödeme planı açık mı?

3.5. Hukuki ve Yasal Uygunluk

•  Gerekli izin ve ruhsatlar belirtilmiş mi?

•  İlgili yasal düzenlemelere atıfta bulunulmuş mu?

•  Sözleşme riskleri, vergi yükümlülükleri değerlendirilmiş mi?

3.6. Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi

•  Projenin çevresel etkileri analiz edilmiş mi?

•  Yerel halk, sosyal yapı veya kültürel etkiler dikkate alınmış mı?

•  Sürdürülebilirlik ilkelerine uygunluk değerlendirilmiş mi?

3.7. Risk Analizi

•  Olası riskler (piyasa, finansal, çevresel, teknolojik) listelenmiş mi?

•  Risklerin etkisi ve olasılığı değerlendirilmiş mi?

•  Risk azaltma stratejileri sunulmuş mu?

3.8. Zamanlama ve Uygulama Planı

•  Proje takvimi hazırlanmış mı?

•  Kritik kilometre taşları belirtilmiş mi?

•  Uygulama ve denetim mekanizmaları açıklanmış mı?

3.9. Ek Belgeler ve Kaynaklar

•  Tablolar, grafikler ve ek belgeler uygun şekilde yerleştirilmiş mi?

•  Kaynakça ve veri kaynakları belirtilmiş mi?

4. Kontrol Listesi Nasıl Kullanılmalıdır?

• Bağımsız Gözle Kontrol: Rapor, hazırlanmasından sonra bağımsız bir uzman veya ekip tarafından gözden geçirilmelidir.

• Objektiflik İlkesi: Liste üzerinden yapılan değerlendirmede öznel kanaatlerden kaçınılmalı, verilere dayalı doğrulama yapılmalıdır.

• Revizyon ve Onay Süreci: Kontrol sonrası gerekli düzeltmeler yapılmalı ve nihai onay alınmalıdır.

5. Kontrol Listesi Kullanmanın Faydaları

• Hatalı yatırımların önüne geçilmesini sağlar.

• Paydaşlara güven verir.

• Finans kurumları için ikna edici belgeler sunar.

• Zaman ve maliyet tasarrufu sağlar.

• Kurumsal hafızayı güçlendirir.

Sonuç

Fizibilite raporu, projelerin başarısını belirleyen temel taşlardan biridir. Ancak bu raporun etkili olabilmesi için kontrol listesiyle desteklenmiş bir denetim süreci şarttır. Böylelikle eksiklikler tespit edilir, belirsizlikler azaltılır ve yatırım kararları daha sağlam temellere oturtulur. Doğru hazırlanmış ve kontrol edilmiş bir fizibilite raporu, yatırımcının elindeki en güçlü rehberdir.